Sociaal Tuinieren van start in Bloemenwijk, Amsterdam Noord

Mevrouw Van den Berg is 91 jaar. Ze woont op zichzelf in een rijtjeshuis in Amsterdam Noord. “Ik heb mijn hele leven met veel plezier mijn tuin onderhouden, maar nu gaat het niet meer…”

Image

Haar tuin was verwaarloosd, hij stond vol onkruid en bood een slordige aanblik. Ze werd er treurig van als ze naar buiten keek. Maar ze had de kracht niet meer om er in te werken, die tuin die eens haar lust en haar leven was.

Haar kleindochter van 39 probeert haar zoveel mogelijk met alles bij te staan, maar heeft zelf ook een druk leven. “Aan het bijhouden van de tuin kwamen we niet meer toe, het lukt me al nauwelijks met mijn drukke leven mijn eigen tuin bij te houden”.

Voor mensen als mevrouw van den Berg, die het niet meer lukt om hun eigen tuin bij te houden en die vaak eenzaam zijn en teruggetrokken leven in buurten als Amsterdam-Noord, Nieuw-West, Betondorp of de Pijp, is het project ‘Sociaal Tuinieren’ opgezet door de Nederlandse Tuinenstichting en Stichting Present Amsterdam.

Vrijwilligers knappen tuinen op

Het project behelst, dat groepen vrijwilligers tuinen opknappen en duurzaam beplanten van mensen die zelf niet in staat zijn hun tuin te onderhouden en vaak in een sociaal isolement verkeren. De tuinen worden na de ‘makeover’ door individuele vrijwilligers regelmatig bijgehouden, waardoor de eenzaamheid waar de betroffen mensen vaak onder lijden doorbroken wordt. Na een succesvolle start in 2011 in Betondorp wordt het project in 2012/2013 uitgebreid naar Noord en de Pijp.

DELL aan de slag in de Bloemenbuurt

Op 27 september 2012 ging een groep vrijwilligers van het internationale bedrijf DELL voor het Sociaal Tuinieren project aan de slag in de Bloemenbuurt in Amsterdam-Noord. Stichting Present Amsterdam regelde de groep vrijwilligers, de Nederlandse Tuinenstichting gaf advies bij het werk in de tuinen. En Woningcorporatie Ymere regelde alles ter plekke.

Mevrouw van den Berg en haar kleindochter waren erg blij met de hulp van twee sterke mannen, financieel specialisten in het dagelijks leven, die zich vandaag de hele dag belangeloos voor haar tuin inzetten.

Image

“Het is zo fijn dat dit gebeurt”, aldus de kleindochter van mevrouw. “We voelen ons zo gesteund hierdoor. Het is fijn voor mijn oma, dat er eens andere mensen over de vloer komen, en dat geeft ons ook een fijn gevoel, dat we er niet helemaal alleen voor staan. Ook voor de buurt is het heel erg goed dat dit gebeurt. We voelen ons er allemaal door gesterkt. Dat dit gebeurt, dat brengt veel meer teweeg dan alleen een opgeknapte tuin”.

Image

Marrit, sinds kort gebiedsbeheerder voor Ymere in de Bloemenbuurt, is zeer te spreken over het initiatief. Ze heeft een oproep gedaan onder de wijkbewoners en vele ouderen melden zich aan om hun tuin op te laten knappen. De hele buurt is blij met het project. Veel mensen bij wiens buren de tuin werd opgeknapt gaan zelf ook aan de slag, omdat ze niet achter willen blijven. Zo wordt een positief olievlek-effect bereikt, denkt Marrit. Terwijl ik met haar praat komt een oudere vrouw naar haar toe die ook graag haar tuintje opgeknapt wil hebben. Ze heeft er een heel eind voor gelopen naar de wijkpost met haar rollator en wordt vriendelijk te woord gestaan door Marrit.

Image

Ook haar tuin zal onderhanden genomen worden tijdens de volgende projectdag op 9 oktober, wanneer meer dan 80 vrijwilligers in de Bloemenwijk tuinen komen opknappen.

Wordt vervolgd….

Marrit, wijkbeheerder van Ymere, met de mannen van DELL die de hele dag in de Bloemenbuurt sociaal hebben getuinierd, in één van de opgeknapte tuinen.

Voor een kort filmpje waarin tuinontwerpster Marilies Jacobs toelichting geeft, zie:

filmpje

Wat vooraf ging in de Bloemenwijk

Vóór de tuinen in de Bloemenwijk door vrijwilligers opgeknapt konden worden, bereidden Stichting Present Amsterdam, de Nederlandse Tuinenstichting en Ymere het project grondig voor. Tijdens een wandeling langs de vele verwaarloosde tuinen in de buurt maakten Present en Tuinenstichting kennis met buurt en bewoners (augustus 2012). Een foto-impressie.

Een tuin die vol staat met onkruid biedt een troosteloze aanblik. Marilies Jacobs, tuinontwerpster, maakt aantekeningen.

Maar het kan altijd nog erger…. Vrijwilligster Corinne Bierman bij een al jarenlang verwaarloosde tuin.

Zo’n verwaarloosde tuin doet veel met het straatbeeld

Wat zullen we hier eens aan doen??? Corinne Bierman, Marilies Jacobs, Carlo de Waal (Stichting Present Amsterdam) en actieve buurtbewoonster Tiny beraadslagen over het plan van aanpak.

Deze mevrouw heeft altijd haar tuin met veel plezier bijgehouden, maar kan dat nu nauwelijks meer doen vanwege ernstige luchtwegproblemen. Zij is erg blij met de geboden hulp in haar tuin.

De tuin wordt opgemeten

En de voortuin ook.

DHL actief bij Sociaal Tuinieren Project in Betondorp

10 september 2011 onderingen zes tuinen in Betondorp een metamorfose. De tuinen waren al eerder ‘kaalgemaakt’ door een ploeg vrijwilligers van Stichting Present en deze dag werden de tuinen verder schoongemaakt en ingeplant.

Betondorp ademt een bijna dorpse sfeer met zijn ‘Landbouwstraat en Akkerstraat’. Het buurthuis “Het Brinkhuis” staat aan een pleintje met mooie beplanting en bomen. Wat onmiddellijk opvalt is het vele groen. Geen ‘saaie gemeentebeplanting’, maar mooie bomen, perkjes en plantsoenen.

Architectuur

Er ligt duidelijk een beplantingsplan aan ten grondslag, dat past bij de architectuur van Betondorp. Ontworpen door verschillende architecten, waaronder Han van Loghem en Dick Greiner. Ooit als tuindorp gebouwd in de jaren 20 van de vorige eeuw.

DHL- en UvA vrijwilligers

Vrijwilligers van het postbedrijf DHL en studenten van de Universiteit van Amsterdam kwamen deze zaterdag helpen met het opknappen van de tuinen van de bewoners.

Er waren zo’n 10 werknemers van DHL aanwezig. Het betrof werknemers van de afdeling Global Forwarding op Schiphol. Deze divisie werkt met lucht- en zeevracht. Het gaat met name om zakelijk vervoer, dus niet de ‘busjes’ die bij particulieren pakketjes afleveren. Deze vrijwilligers zijn voornamelijk loodsmedewerker op Schiphol.

Een vraag die op komt borrelen is; wat is de motivatie van deze groep?

Interview Diana Boerefijn van DHL

Diana Boerefijn is Personal Assistent van de directie Divisie Global Forwarding op Schiphol, tevens degene die de organisatie van deze groep DHL werknemers heeft verzorgd. Diana vertelt dat DHL belang hecht aan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. Hierop spreekt DHL haar werknemers (wereldwijd) aan; er worden ook wereldwijd vergelijkbare initiatieven ontplooid. Diana geeft aan dat deze dag ‘echt wel’ vrijwillig is. Het is niet verplicht. Werknemers worden gevraagd om deel te nemen aan een vrijwilligersproject en kunnen intekenen op verschillende soorten vrijwilligerswerk: ‘sociaal of klussen’.

Mensen leveren er ook zelf vrije tijd voor in, dus ze zijn heel gemotiveerd! En bij DHL wordt 24/7 gewerkt (red: 7 dagen per week, 24 uur per dag) dus we hebben vandaag werknemers die zo meteen nog naar hun dienst moeten en dan doorwerken, dus ze zijn echt heel gemotiveerd!

Dit was ook wel te merken want de DHL-ploeg heeft heel veel werk verzet: van bomen planten tot bestrating leggen. Er was bij veel tuinen inderdaad sprake van een metamorfose.

Tijdens het interview staan we in de tuin van een mevrouw die zelf heel hard mee helpt in haar tuin. Ze is al de hele dag in de weer met plantjes en is blij dat de DHL-ploeg haar tuin een metamorfose bezorgt. Het is duidelijk dat zij dit zelf nooit tot stand zou kunnen brengen. ‘Je realiseert je wat je doet voor deze mensen.’ geeft Diana als reactie op de situatie van deze vrouw, die exemplarisch is voor de bewoners die aan dit project mee doen.

Wanneer we later die middag op de Egstraat de bodembedekkers aan het inplanten zijn, komt iemand van de DHL-ploeg afscheid nemen; hij moet snel door naar Schiphol want zijn dienst begint om 15.00u…

Start project Sociaal Tuinieren Amsterdam Betondorp in 2011

DSC00838

Bij de Nederlandse Tuinenstichting drong steeds meer het besef door, dat veel Nederlanders geen toegang hebben tot groen en natuur. Oudere en sociaal geïsoleerde mensen kunnen veel baat hebben bij een groenere woonomgeving. De Tuinenstichting startte dan ook – in samenwerking met Stichting Present Amsterdam – een ‘groen sociaal project’ in het historische tuindorp Betondorp in Amsterdam. Hier wonen veel ouderen die zelf niet meer in staat zijn hun tuinen te onderhouden. In deze buurt hielp de Tuinenstichting in 2011 verwaarloosde tuinen opknappen. Dit leidt tot herstel van het oorspronkelijk beoogde groene straatbeeld. Zo verbreedt de Tuinenstichting haar missie tot een meer sociale invulling.

De Tuinenstichting zocht contact met Stichting Present Amsterdam voor de concrete invulling van het project. Stichting Present helpt mensen die zelf onvoldoende geld, netwerk of gezondheid hebben om een bepaalde klus te klaren. Present regelt groepen vrijwilligers om klussen bij deze mensen aan te pakken.

Samenwerking biedt synergie-voordelen

De Tuinenstichting en Present hebben de handen ineen geslagen en lanceren samen dit vernieuwende project.

Groene tuinen vereisen regelmatig onderhoud; door dit onderhoud na het opknappen van de tuin aan de oudere bewoners te bieden, wordt eenzaamheid op een laagdrempelige en bijna vanzelfsprekende manier bestreden.

Concrete invulling ‘Sociaal groen’ door de Tuinenstichting

Tuinontwerpers hebben een drietal basis beplantingsconcepten voor de tuinen in Betondorp ontworpen. De buurtmeester van Betondorp, Nanda Vermeulen, is met deze plannen bij een aantal oudere bewoners langsgegaan. Zij hebben elk voor een bepaald concept gekozen, en vervolgens heeft de Tuinenstichting het benodigde groen aangeschaft met geld dat vermogensfondsen beschikbaar stelden.

De aftrap van ons sociale project vond op 13 mei plaats. NTs voorzitter Béline Geertsema was persoonlijk bij deze dag aanwezig, en vertelde aan de 24 aanwezige vrijwilligers van juridisch en fiscaal dienstverlener Loyens en Loeff over het werk van de Tuinenstichting en over de samenwerking met Stichting Present.

Hovenier Matthias van den Berg kwam met een bus vol groen uit Boskoop aanrijden en verdeelde de planten over de 6 tuinen die gedurende de dag een metamorfose ondergingen, dankzij de inzet van de vrijwilligers die via Present voor deze klus waren ingeschakeld. Deze vrijwilligers werkten de hele dag onder leiding van deskundigen van de Tuinenstichting om de tuinen onkruidvrij te maken en nieuw te beplanten.

Tuinen die vaak al decennialang waren verwaarloosd, kregen zo een geheel nieuwe, verzorgde aanblik. Buurtbewoners bleven staan, maakten een praatje, brachten emmers water of gingen meehelpen onkruid trekken.

Hoe verder

16  tuinen in Betondorp zijn nu opgeknapt. Stichting Present heeft vrijwilligers geregeld die af en toe langskomen om de tuinen te onderhouden. Maar er verkeren nog veel meer tuinen in deze buurt in een erbarmelijke toestand, en er zijn nog veel meer buurten in heel Nederland waar de tuinen een dergelijke opknapbeurt kunnen gebruiken.

Daarom blijven de Nederlandse Tuinenstichting en Stichting Present – die  afdelingen in heel Nederland heeft – nauw samenwerken om dit initiatief uit te breiden. In 2012 vinden soortgelijke projecten in Amsterdam-Noord en de Pijp plaats, en wordt het project voortgezet in Betondorp.