Hoe gaat het met tuinen en bewoners in Betondorp, een jaar later?

In 2011 knapten groepen vrijwilligers via Stichting Present Amsterdam 16 tuintjes op in Amsterdam Betondorp, bij mensen die zelf noch het geld, noch de gezondheid, noch het netwerk hadden om hun tuin zelf bij te houden. De Nederlandse Tuinenstichting zorgde voor deskundige begeleiding, voor beplantingsplannen, en voor planten, struiken en bomen om de tuinen duurzaam op te knappen. Hoe staan de tuinen er een jaar later bij? Hoe is het de bewoners vergaan, sindsdien? De bedoeling van het project was nadrukkelijk niet: een eenmalige, incidentele actie uitvoeren. De tuinen zouden worden bijgehouden, en de bewoners zouden worden bezocht door vrijwilligers die zich zouden blijven inzetten, zodat de tuinen mooi zouden blijven, en de bewoners minder eenzaam zouden worden.

Voorjaar 2013 zullen in Betondorp weer nieuwe tuinen worden aangepakt. Nu wordt teruggeblikt op hoe het het afgelopen jaar is gegaan.

Op 31 oktober 2012 kwamen de meest actieve betrokken bij het Sociaal Tuinieren project in Betondorp bij elkaar om de stand van zaken na een jaar te bespreken:

Carlo de Waal: coördinator Stichting Present Amsterdam. Zijn rol: mede-initiator en organisator van het Sociaal Tuinieren project, regelen van groepen vrijwilligers en van de gehele projectlogistiek, leiding geven aan de groepscoördinatoren van Present.

Suzanne Kooij: directeur Nederlandse Tuinenstichting. Haar rol: initiator en ontwikkeling concept Sociaal Tuinieren project, coördinatie vanuit de Tuinenstichting, ontwikkeling methodiek, communicatie.

Marilies Jacobs: tuinontwerpster. Haar rol: ontwerpen van, en toezicht houden op, uitvoering beplantingsplannen, praktische planning onderhoud tuinen door groepen, instructie aan groepen m.b.t. onderhoud tuinen tijdens de projectdagen; begeleiding beplanting.

Nanda Vermeulen: Buurtmeester Betondorp. Haar rol: onderhouden contacten met bewoners, selectie tuinen samen met Present, coördinatie en voorbereiding projectdagen vanuit de buurt zelf, stroomlijnen communicatie tussen bewoners, vrijwilligers en betrokken organisaties.

Béline Geertsema-Key: voorzitter bestuur Nederlandse Tuinenstichting. Haar rol: eindverantwoordelijke voor het project vanuit de Tuinenstichting, mede-ontwerpster beplantingsplannen, advies beplanting, begeleiding groepen vrijwillgers tijdens projectdagen

Corinne Bierman: vrijwilligster Nederlandse Tuinenstichting. Haar rol: verantwoordelijk voor de inzet en begeleiding van individuele, structurele vrijwilligers bij het onderhoud van de tuinen.

Erik Hiemstra: theaterdocent, vrijwilliger via Stichting Present Amsterdam. Zijn rol: verantwoordelijk namens Stichting Present voor het onderhoud en de nazorg van de tuinen en het onderhouden van contacten met bewoners en vrijwilligers in Betondorp.

Bij de bespreking was ook Albert van Woerden aanwezig, beleidsadviseur Civil Society en Vrijwillige Inzet van Stadsdeel Amsterdam Oost, en Carla de Jonge, bestuurslid van de Nederlandse Tuinenstichting.

Buurtmeester Nanda Vermeulen vertelt enthousiast over de impact die het project in de buurt heeft gehad – en nog steeds heeft. Ze denkt met ‘een warm gevoel’ terug aan de projectdagen die in 2011 plaatsvonden. Sindsdien is er heel veel gebeurd in de buurt. Er is een hele ‘groene’ beweging op gang gekomen. Een aantal bewoners zijn gestart met een eigen ‘Groen Doen’ initiatief, dat helaas weer is geëindigd. Wanneer bewoners nu zeggen zelf hun tuin niet meer bij te kunnen houden, zoekt ze zelf soms een vrijwilliger uit de buurt – daar zou ze voorheen niet zo snel aan gedacht hebben. Vanuit Buurtbeheer Transvaal was een onderhoudsproject gestart waarbij bewoners €3,50 per jaar betaalden en daarvoor 4x per jaar onderhoud kregen van herintreders. Het werkte helaas niet zo goed als het Sociaal Tuinieren project, en het initiatief blijkt te duur te zijn om voortgezet te kunnen worden. Zo verschijnen en verdwijnen in de buurt allerlei projecten, maar het Sociaal Tuinieren project blijkt duurzaam, werkt goed en verdient het te blijven. De meeste tuinen die vorig jaar door Present en Tuinenstichting samen zijn opgeknapt, worden nu door vrijwilligers, onder leiding van Erik, onderhouden. Dit zal de komende tijd, met nog wat meer inzet vanuit zowel Tuinenstichting als Present, worden voortgezet. Corinne gaat Erik helpen bij de begeleiding van de vrijwilligers.

Erik is ook enthousiast over het onderhoud van de tuinen en het contact dat hij heeft met de bewoners. Eén van de oudere mevrouwen uit de buurt is ‘als een moeder’ voor hem geworden. Bij de meeste tuinen loopt alles goed, maar bij sommige is het lastiger. Dat heeft ook te maken met de persoonlijkheid van de bewoners en hun houding ten opzichte van hun tuin en van de vrijwilligers die erin komen werken.

Béline en Marilies hebben geconstateerd, dat de vrijwilligers én de begeleiders vanuit Present vaak niet over de know-how beschikken om te weten hoe ze onkruid moeten behandelen, hoe ze de gereedschappen goed moeten gebruiken, en hoe ze moeten snoeien. Daarom zal Marilies een aantal cursussen gaan geven aan de structurele vrijwilligers en aan de begeleiders van Present. Nanda verwacht dat ze door het aanbieden van deze cursussen meer mensen uit de buurt zal kunnen overhalen vrijwilliger te worden.

Na de bespreking wordt door Erik een rondleiding langs de tuinen die hij bijhoudt gegeven. Tijdens de rondleiding geven Béline en Marilies deskundig advies aan Erik met betrekking tot snoei en onkruidbestrijding.

Advertenties

Tuindorpen Amsterdam-Noord beschermd stadsgezicht

Tuin en Landschap meldt, dat de tuindorpen van Amsterdam-Noord zijn aangewezen als beschermd stadsgezicht. Dit is belangrijk nieuws voor ons Sociaal Tuinieren project, omdat één van de buurten waar wij actief zijn, het tuindorp de Bloemenbuurt, hier ook onder valt. Het weer in goede staat brengen van de tuinen in deze buurt draagt bij aan het algehele aangezicht van deze monumentale buurt.

Hieronder het nieuwsbericht in Tuin en Landschap:

Tuindorpen Amsterdam-Noord beschermd stadsgezicht

Alle tuindorpen in Amsterdam-Noord – met het verbindende lint van de Waterlandse Zeedijk – krijgen de status van beschermd stadsgezicht.

Tuindorpen Amsterdam-Noord beschermd stadsgezicht

De bewoners van de vooroorlogse wijken worden hierover maandag 8 oktober door het gemeentelijk Bureau Monumenten en Archeologie en de Rijksdienst Cultureel Erfgoed geïnformeerd.

Groeninrichting

De aanwijzing als beschermd stadsgezicht betreft de bescherming van historisch waardevolle structuren, zoals bouwblokken, pleinen, straten en groeninrichting. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en kleinere ingrepen – passend in de historische omgeving – blijven mogelijk.
De wettelijke procedure neemt naar verwachting één tot anderhalf jaar in beslag.

Canal Company aan de slag in de Pijp

Op 9 oktober ging een enthousiaste groep medewerkers van Canal Company aan de slag in twee achtertuinen in de Pijp, bij mensen die hun tuin zelf niet meer kunnen onderhouden. Béline Geertsema-Key, voorzitter van de Tuinenstichting, en Marilies Jacobs, tuinontwerpster, begeleidden de vrijwilligers bij het opknappen van de tuinen. Canal Company heeft ongeveer eenmaal per twee maanden zo’n dag, waarbij ze zich inzetten voor anderen. De Tuinenstichting biedt naast vakkundig advies ook nieuwe, duurzame, onderhoudsarme beplanting, zodat de tuinen groen én goed te onderhouden blijven. De groep van Canal Company was zo enthousiast over deze Sociaal Tuinieren-dag, dat zij hebben aangeboden in dezelfde tuinen volgend voorjaar ook te komen helpen met de nieuwe beplanting.

Tuintafel vóór

Tuintafel ná.

Voor het zover was moest er veel werk verricht worden:

Aan het werk in de tuin

Hier komt volgend voorjaar nieuw groen

Tuinafval wordt verzameld

Zo zag de tuin er aan het begin uit; ergens in de bosjes zit Marilies verstopt

Meer tuinafval

En tussendoor lunchen in de keuken van de bewoonster

Sociaal Tuinieren van start in Bloemenwijk, Amsterdam Noord

Mevrouw Van den Berg is 91 jaar. Ze woont op zichzelf in een rijtjeshuis in Amsterdam Noord. “Ik heb mijn hele leven met veel plezier mijn tuin onderhouden, maar nu gaat het niet meer…”

Image

Haar tuin was verwaarloosd, hij stond vol onkruid en bood een slordige aanblik. Ze werd er treurig van als ze naar buiten keek. Maar ze had de kracht niet meer om er in te werken, die tuin die eens haar lust en haar leven was.

Haar kleindochter van 39 probeert haar zoveel mogelijk met alles bij te staan, maar heeft zelf ook een druk leven. “Aan het bijhouden van de tuin kwamen we niet meer toe, het lukt me al nauwelijks met mijn drukke leven mijn eigen tuin bij te houden”.

Voor mensen als mevrouw van den Berg, die het niet meer lukt om hun eigen tuin bij te houden en die vaak eenzaam zijn en teruggetrokken leven in buurten als Amsterdam-Noord, Nieuw-West, Betondorp of de Pijp, is het project ‘Sociaal Tuinieren’ opgezet door de Nederlandse Tuinenstichting en Stichting Present Amsterdam.

Vrijwilligers knappen tuinen op

Het project behelst, dat groepen vrijwilligers tuinen opknappen en duurzaam beplanten van mensen die zelf niet in staat zijn hun tuin te onderhouden en vaak in een sociaal isolement verkeren. De tuinen worden na de ‘makeover’ door individuele vrijwilligers regelmatig bijgehouden, waardoor de eenzaamheid waar de betroffen mensen vaak onder lijden doorbroken wordt. Na een succesvolle start in 2011 in Betondorp wordt het project in 2012/2013 uitgebreid naar Noord en de Pijp.

DELL aan de slag in de Bloemenbuurt

Op 27 september 2012 ging een groep vrijwilligers van het internationale bedrijf DELL voor het Sociaal Tuinieren project aan de slag in de Bloemenbuurt in Amsterdam-Noord. Stichting Present Amsterdam regelde de groep vrijwilligers, de Nederlandse Tuinenstichting gaf advies bij het werk in de tuinen. En Woningcorporatie Ymere regelde alles ter plekke.

Mevrouw van den Berg en haar kleindochter waren erg blij met de hulp van twee sterke mannen, financieel specialisten in het dagelijks leven, die zich vandaag de hele dag belangeloos voor haar tuin inzetten.

Image

“Het is zo fijn dat dit gebeurt”, aldus de kleindochter van mevrouw. “We voelen ons zo gesteund hierdoor. Het is fijn voor mijn oma, dat er eens andere mensen over de vloer komen, en dat geeft ons ook een fijn gevoel, dat we er niet helemaal alleen voor staan. Ook voor de buurt is het heel erg goed dat dit gebeurt. We voelen ons er allemaal door gesterkt. Dat dit gebeurt, dat brengt veel meer teweeg dan alleen een opgeknapte tuin”.

Image

Marrit, sinds kort gebiedsbeheerder voor Ymere in de Bloemenbuurt, is zeer te spreken over het initiatief. Ze heeft een oproep gedaan onder de wijkbewoners en vele ouderen melden zich aan om hun tuin op te laten knappen. De hele buurt is blij met het project. Veel mensen bij wiens buren de tuin werd opgeknapt gaan zelf ook aan de slag, omdat ze niet achter willen blijven. Zo wordt een positief olievlek-effect bereikt, denkt Marrit. Terwijl ik met haar praat komt een oudere vrouw naar haar toe die ook graag haar tuintje opgeknapt wil hebben. Ze heeft er een heel eind voor gelopen naar de wijkpost met haar rollator en wordt vriendelijk te woord gestaan door Marrit.

Image

Ook haar tuin zal onderhanden genomen worden tijdens de volgende projectdag op 9 oktober, wanneer meer dan 80 vrijwilligers in de Bloemenwijk tuinen komen opknappen.

Wordt vervolgd….

Marrit, wijkbeheerder van Ymere, met de mannen van DELL die de hele dag in de Bloemenbuurt sociaal hebben getuinierd, in één van de opgeknapte tuinen.

Voor een kort filmpje waarin tuinontwerpster Marilies Jacobs toelichting geeft, zie:

filmpje